MediaCultuur

Geluiden en muziek in een film zijn minstens even belangrijk als het beeld. Zonder geluiden en muziek verveelt de film snel, want je weet vaak niet wat er aan de hand is. Geluiden helpen je het verhaal te begrijpen. Geluid en muziek bepalen de sfeer van de film. Vaak heb je verwachtingen bij muziek of geluiden. Bij een vrolijk liedje denk je niet gelijk aan een verscheurd, bloedend lichaam. Wanneer je twee mensen ziet kussen, met daarbij krakende schoengeluiden en piepende deuren, krijg je geen verliefd gevoel.
Deze lessenserie gaat over de betekenis van geluid en muziek bij verschillende filmgenres. Je bekijkt filmtrailers, mash-ups en werk van videokunstenaars. Uiteindelijk maak je een eigen korte film naar aanleiding van een geven situatie in de stijl van een bepaald filmgenre. De geluiden en de muziek die je verzamelt spelen daarin een sleutelrol.

Trailer Unheard filmfestival maker?, 2008
Officiële trailer Bond: Quantum of Solance, 2008
Officiële trailer: Alles is Liefde, 2007
Werk, Jeroen Kooijmans, 1994
Intona, (dodici manieri di far tacere un microfono) (12 manieren om een microfoon het zwijgen op te leggen), Dick Raaijmakers, 1991
Originele Trailer van Mary Poppins
Mash-up versie van een Mary Poppins-trailer

* Suggesties bij het bekijken van de bronnen

Filmtrailers
Laat de leerlingen een kort fragment van een van de trailers zien en vraag ze het aantal beeldwisselingen te tellen. In de trailer van Bond komen aanzienlijk meer wisselingen voor dan in Alles is liefde. De cameravoering is een stuk onrustiger. Ook het kleurgebruik is somber: donkere en sobere kleuren. Bij de shots van Bond moet je ook veel beter opletten wat er gebeurt. Er wordt vaker gebruik gemaakt van totaalshots waarbinnen veel actie is.
Bij Alles is liefde zie je veel meer close-ups. De emotie van de spelers is duidelijk af te lezen aan de gezichten. Het gaat veel minder om de omgeving of de actie.
Bij Alles is liefde is het geluid meer functioneel en niet spanningverhogend zoals bij Bond. Daar is zelfs de stilte een spanningverhogend geluid (en het krassen van een stoelpoot in de opening).

Jeroen Kooijmans
Bij het analyseren van het werk van Kooijman gaat het er vooral om dat leerlingen herkennen waarin deze film afwijkt van een Hollywoodfilm, en wat dit maakt tot een kunstwerk. Waarom zou de kunstenaar het geluid juist weggelaten hebben bij deze film? Wat verwacht je dat er gaat gebeuren? Hoe komt dat? Dan kan er ook naar de titel gekeken worden. Wat is het voor werk? Wat is het doel of is er juist geen doel? Leerlingen kunnen eventueel meer werk van Jeroen Kooijmans bekijken op Youtube (als inspiratie voor hun eigen werk)

Dick Raaijmakers
De film van Dick Raaijmakers laat een persoon zien die bezig is om een microfoon te laten zwijgen. Hij gebruikt daar meerdere 'martelwerktuigen' voor. Het zijn 12 verschillende manieren waarop hij probeert om de microfoon uit te schakelen. De meest voor de hand liggende methode (gewoon kapot slaan) gebruikt hij niet.

• Lijst met vijf vormgevingselementen die passen bij een gegeven filmgenre (zowel cameravoering, montage als geluid)
• Drie verschillende geluids- of muziekfragmenten zoeken die passen bij het gegeven filmgenre
• Een storyboard
• Een korte film van maximaal 30 seconden waarin het gegeven genre wordt verbeeld.
  

* U kunt een uitgebreide opdracht voor uw leerlingen hieronder downloaden.

1. Analyseer de getoonde filmtrailers, mash-ups en videokunstwerken. Maak daarbij gebruik van het opdrachtenblad.

2. Je krijgt een filmgenre toegewezen. Dit genre moet je verbeelden in een korte film van maximaal 30 seconden. Het onderwerp van de film is voor iedereen in de klas hetzelfde. De stijl waarin je filmt, monteert en gebruikmaakt van geluid/muziek bepaalt in hoeverre het genre dat jullie moeten verbeelden herkenbaar is. Het gaat dus niet zozeer om WAT je filmt maar HOE je de sfeer van jullie genre vormgeeft in beeld en geluid.

3. Beschrijf vijf vormgevingselementen die passen bij jullie filmgenre (zowel cameravoering, montage als geluid).

4. Maak voorafgaand aan het filmen een storyboard met ten minste tien shots.

5. Zoek ten minste drie verschillende geluids- of muziekfragmenten die passen bij jullie filmgenre.

6. Monteer de ruwe opnames en de gevonden geluidsfragmenten tot een film van maximaal 30 seconden in de stijl van jullie genre.

Kun je:

• ten minste vijf verschillende filmgenres herkennen in de trailer van het Unheard Film Festival;
• ten minste zes kenmerken benoemen van een actiefilm en een romantische film t.a.v.:
• de cameravoering
• de montage
• geluid/muziek;
• benoemen hoe de kunstenaars Kooijmans en Raaijmakers omgaan met het begrip geluid in hun videowerk, en waarin hun werk zich onderscheidt van publieksfilms;
• ten minste vijf vormgevingselementen beschrijven die passen bij een gegeven filmgenre (zowel cameravoering, montage als geluid);
• een storyboard maken n.a.v. een gegeven filmgenre met ten minste tien shots;
• ten minste drie verschillende geluids- of muziekfragmenten zoeken die passen bij een gegeven filmgenre;
• video-opnamen maken aan de hand van en storyboard;
• de ruwe opnames en gevonden geluidsfragmenten monteren tot een korte film van 30 seconden waarin het gegeven filmgenre overtuigend tot uitdrukking wordt gebracht;
• het werk van je medeleerlingen analyseren in relatie tot de filmgenres en de gegeven criteria?