MediaCultuur

We zijn gewend aan beelden uit het privéleven van sterren en beroemdheden. Van sommigen lijken we alles te weten over hun doen en laten. Maar klopt het beeld via de media wel? Hoe waziger en grofkorreliger de paparazzifoto, hoe geloofwaardiger hij lijkt. Hetzelfde geldt voor de beelden die gemaakt zijn met beveiligingscamera’s. De beelden zijn ‘spannend’ juist door datgene wat je niet goed ziet. De stijl van de beelden bepaalt vaak de betekenis ervan.

Verschillende foto’s en video’s, Alison Jackson
Youtube video's Yolanthe Cabau van Kasbergen
Shared moments, Peter Bogers, 2001
The Duellists, MediaShed, 2007
Vrijend Stel, Ed van der Elsken, Edam 1970

Leerlingen:

• herkennen en benoemen kenmerken van snapshots en beelden van bewakingscamera’s aan de hand van werken van kunstenaars;
• ensceneren een privésituatie alsof het werkelijkheid is;
• fotograferen een situatie als een snapshot;
• maken een script voor een gespeelde/documentaire scène over privacy;
• filmen een situatie zodanig dat de film gemaakt lijkt met een bewakingscamera;
• vormen zich een mening over privacy en verbeelden deze treffend in de vorm van een foto- en een videowerk;
• lichten de gemaakte keuzes toe aan de hand van het eigen werk.
  

• Fotocamera’s
• Videocamera’s
• Statieven
• Beamer + scherm
• PC + internet
  

• Leerlingen hebben enige ervaring met een fotocamera.
• Leerlingen hebben enige ervaring met een filmcamera.
  

• Een snapshot of (verborgen camera)scène van een privésituatie
• Een korte film in de stijl van een bewakingscamera
  

Deel 1 (120-150 minuten)
Bespreek het werk van Alison Jackson. Bespreek de verschillen en overeenkomsten tussen deze foto's en foto's die bijvoorbeeld in een boulevardblad staan. (Neem enkele bladen als Story, Privé e.d. mee).
Bespreek ook recente foto’s/films van sterren die in het geheim zijn gefotografeerd. (Als voorbeeld staan op de site spoofs van de Wesley/Yolante-film in een parkeergarage in Amsterdam die de geheime relatie tussen beiden in de media aan het licht bracht.)

N.B. U zou een ‘ongemakkelijke’ sfeer kunnen scheppen door:

• Camera’s in de klas te plaatsen. Leerlingen zullen zich bekeken voelen. Om het effect te versterken kunt u de camera’s op een beamer aansluiten en op de helft van de les de beelden projecteren.
• Onverwacht foto’s van de leerlingen te maken. Deze foto’s beamt u bij de introductie van een volgende les op groot scherm.
• De leerlingen te filmen zonder dat ze het door hebben, of een camera in de klas op te stellen die aan een beamer is verbonden.
  

Laat leerlingen noteren:

• welke situaties veel voorkomen op snapshots in de media;
• wat de stijlkenmerken zijn van een snapshot (onscherp, bewogen, tussen/achter voorwerpen, telelens, vreemde kadrering/compositie/belichting).
  

Opdracht 1: Leerlingen bedenken in groepjes van 3-4 privéomstandigheden van beroemdheden die je zou kunnen fotograferen. Privéomstandigheden waar de personen niet blij mee zouden zijn. Probeer leerlingen verder te laten denken dan seks en toiletbezoek. De leerlingen zetten de situatie in scène en fotograferen deze in de stijl van een snapshot.

Deel 2 (± 180 - 240 minuten)
Leerlingen presenteren aan elkaar hun ultieme snapshot-foto. Wie heeft de meest originele situatie gekozen? Wie is er het best in geslaagd de snapshot-stijl te hanteren?

Bespreek ook de effecten van de ‘privacyschendingen’ (ongevraagd fotograferen/filmen) met de klas van de vorige les(sen). Is het ongemakkelijk met een camera in de klas of maakt dat niet uit? Hoe vaak, denk je, komt het voor dat jij zo gefilmd wordt? Waarom wil je eigenlijk wel gefotografeerd worden en waarom niet?

Bespreek het werk van kunstenaars waarin privésituaties van ‘gewone’ mensen tot onderwerp zijn gemaakt of waarin bewakingscamera’s zijn gebruikt: Peter Bogers, MediaShed, http://privacyproject.ning.com, Ed van der Elsken.
Bespreek op welke manieren deze kunstenaars het onderwerp privacy thematiseren en wanneer leerlingen vinden dat er grenzen van privacy geschonden worden.

Laat leerlingen noteren:

• op welke plaatsen er bewakingscamera’s hangen;
• wat de stijlkenmerken zijn van beelden van een bewakingscamera (hoog standpunt, slechte beeldkwaliteit (groezelig of weinig beelden per seconde), afstandelijk, tijdcode in beeld).
  

Opdracht 2: De leerlingen bedenken en filmen een script voor bewakingscamera’s in groepen van 3-4. Ze zouden een scène kunnen naspelen of voor een meer documentaire aanpak kunnen kiezen waarbij ze een camera ergens in school ophangen. Afhankelijk van de tijd zou de film nog gemonteerd kunnen worden tot een korte film van maximaal 2 minuten. Ook hier geldt dat leerlingen creativiteit aan de dag moeten leggen om hun visie op privacy te tonen.

Deel 3 (60 minuten)
Leerlingen presenteren de gemaakte films (of gedeeltes daaruit bij ongemonteerde versies) aan elkaar en verwoorden welk privacy-aspect ze hebben willen verbeelden. Leerlingen reageren op inventiviteit van de gefilmde situaties, ‘bewakingscamera-stijl’ van de films en de mate waarin de makers erin geslaagd zijn om een eigenzinnige/prikkelende/poëtische visie op het fenomeen privacy te verbeelden.

Kan de leerling:

• kenmerken van snapshots en beelden van bewakingscamera’s herkennen en benoemen aan de hand van werken van kunstenaars;
• een privésituatie overtuigend ensceneren;
• een situatie zodanig fotograferen dat de foto lijkt op een snapshot;
• een script maken voor een gespeelde/documentaire scène over privacy;
• een situatie zodanig filmen dat de film gemaakt lijkt met een bewakingscamera;
• zich een mening vormen over privacy en deze treffend verbeelden in de vorm van een foto- en een videowerk;
• gemaakte keuzes toelichten aan de hand van het eigen werk?